Niya Kentinin Kalıntılarının Konumu

Niya kentinin kalıntıları, Çin’in Xinjiang Özerk Bölgesindeki Hotan kentinin Minfong ilçesinde, yani Minfong kentinin 100 kilometre kuzeyindeki Taklamagan Çölü’nün orta güneyinde bulunur.

Minfong ilçesinden hareket edilip, Niya Nehri’nin kuzeyine 70 kilometre yürüdükten sonra, Kabak köyüne ulaşılır. Kabak köyünün 5 kilometre kuzeyinde “Büyük Maca” isimli İslami açıdan kutsal bir yer vardır. “Büyük Maca”nın kuzeyinde Niya Nehri son bulur ve bölgedeki insanlar tarafından “Ölmüş Deniz” olarak adlandırılan çöllere girilir. Niya kentinin kalıtılarına giden yolda birçok ağaç fosili görülebilir. Ağaçların görülmediği yer, Niya kentinin kalıtılarının güzey ucudur.

Merkezi, 37 derece kuzey enlemi ve 82 derece doğu boylamdaki bir tapınak olan ve Niya Nehri kıyısında bulunan Niya kentinin kalıntıları, güneyden kuzeye kadar ince ve uzun bir şerit gibi uzanır. Güneyden kuzeye kadar 25 kilometre ve doğudan batıya kadar 7 kilometre yer kaplayan Niya kentinin kalıntıları arasında konutların ve meyve bahçelerinin kalıntıları bulunur.

Eski çağlarda Çin’in güneybatısında, İpek Yolu’nda kurulmuş kentlerden biri olan Niya kenti, Çin’den batı dünyasına giden yoldaki önemli bir kent olarak müreffeh bir dönem yaşadı. Zamanında, batı dünyasından gelen mallar, Niya kentinden 2300 kilometre uzaktaki Çin’in o dönemdeki başkenti Chang’an’a ulaştırıldı. Bunun yanı sıra, Niya kenti ve İpek Yolu’nun doğu ucu olan Japonya’daki Nara kenti, başka bir yolla da bağlanmıştı.

Metnin başlarında, Niya kentinin kalıntılarının Davie Staine tarafından bulunduğundan söz etmiştik. Ancak, Davie Staine’nin kenti bulmasından önce, Dutreil de Rhins adlı bir Fransız da Niya kentini bulmak için buralardaki “Büyük Maca”da incelemelerde bulunmuştu. Fakat Dutreil de Rhins ölünceye kadar Niya kentine ulaşamadı.

Davie Staine, Ocak 1901’de, Xinjiang bölgesindeki Rewake ve Keliya kentlerinden Niya Nehri’nin aşağı havzasındaki Niya kenti kalıntılarına ulaştı.


About this entry