Köl Tigin Yazıtı Bir Nutuk Metni midir?

tengri teg tengride bolmış türk bilge kagan bu ödke olurtum. sabımın tüketi eşidgil! ulayu iniygünüm, oglanım, ebireki oguşum, bodunum! biriye şadapıt begler, yırıya tarkat buyruk begler! otuz tatar, tokuz oguz begleri, bodunı! bu sabımın edgüti eşid, katıgdı tıngla!

Köl Tigin bengü taşının Güney yüzündeki bu ilk satırlar beni daima düşündürmüştür. Bu satırlar insanın gözleri önüne adeta canlı bir tablo sermektedir. Muhteşem tahtına oturmuş Türk Bilge Kağan çevresindekilere hitap etmektedir. Tabloda Kök Türk kağanlığının hiyerarşik düzenini görmek de mümkündür. Bilge Kağan yüzünü doğuya dönmüştür. Hemen yanında küçük kardeşleri (iniygün) ve oğulları (ogulan) vardır. Çevresinde soyu, milleti; Güneyde yani sağ tarafında “Şadapıt” Beyler, Kuzeyde yani sol tarafına “Tarkan”lar ve “Buyruk Beyleri” sıralanmıştır.  Halkın sırası şöyledir: En yakında akrabalar (oğuş) ve Bilğe Kağan’ın kendi milleti (bodun), sonra da başlarında beyleri ile “Otuz Tatar” ve “Dokuz Oğuz” milleti.

Yazının devamını okumak için buraya tıklayınız.

KAYNAK: Ahmet Bican ERCİLASUN

Reklamlar

About this entry