Hakaslarda Ölüm ile İlgili Gelenekler

Hakasya'da ayakta kalan Türk mezar taşlarından biri

Geleneksel Hakas inancında temel olarak ölüm, ruhun insan vücudunu terk ederek başka bir dünyaya gitmesi olarak algılanır. Hakas Türkçesinde “ölmek” eylemini ifade etmek üzere kullanılan ondan fazla fiil  ya da ifade bulunmaktadır. Bu ifadeler Hakas Türklerinin ölüm, bu ve öteki dünya üzerine düşüncelerini de çok iyi yansıtmaktadır. Örneğin öl pararğa “ölmek” yerine kullanılan ürep pararğa “eskimek, aşınmak” fiili Hakasların esasen geçici bir tür kılıf olarak gördükleri bedenlerinin aşınmasıyla ölümün geldiği ve kılıftan çıkan ruhun (tın’ın) öte tarafta “tigi çurtasta”, gerçek hayatta “sın çurtasxa” kavuştuğu düşüncesini ifade etmektedir.

Hakas Türklerinde defin merasimi cenazeinin yıkanması, giydirilmesi, tabuta konulması ile başlayıp mezarın kazılması, mezarın içine konulacak nesnelerin hazırlanması, cenazenin defnedilmesi, anma ateşinin yakılması, mezarlıktan dönüş ile ilgili çok çeşitli geleneksel uygulamaları içermektedir.

Yazının devamını okumak için buraya tıklayınız.

KAYNAK:                                                                                                                                                                   Gülsüm KİLLİ YILMAZ                                                                                                              Modern Türklük Araştırmaları Dergisi

Reklamlar

About this entry